Chủ đề nóng

Pháp luật về phòng chống tham nhũng cần được hoàn thiện hơn để ngăn chặn hành vi "từ trong trứng nước"

Đình Việt Thứ tư, ngày 29/06/2022 20:12 PM (GMT+7)
Aa Aa+
PV Dân Việt đã trao đổi với các luật sư về hành lang pháp lý liên quan đến công tác phòng chống tham nhũng.
Bình luận 0

Vai trò quan trọng của các văn bản pháp luật

Như Dân Việt đã thông tin, sáng 28/6, ông Nguyễn Thái Học, phó Trưởng Ban Nội chính T.Ư cho biết, ngày 30/6 tới đây, Bộ Chính trị sẽ tổ chức Hội nghị tổng kết 10 năm công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực giai đoạn 2012 – 2022. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ dự và chủ trì hội nghị.

Pháp luật về phòng chống tham nhũng cần được hoàn thiện hơn để kẻ suy đồi không còn cơ hội - Ảnh 1.

Trong thập kỷ vừa qua, nhiều vụ đại án tham nhũng, kinh tế đã được phát hiện, đấu tranh, điều tra, truy tố và đưa ra xét xử, hàng loạt cán bộ chủ chốt, nguyên là lãnh đạo cấp cao vi phạm bị xử lý hình sự. Đồ họa: Dân Việt

Nhân dịp này, PV Dân Việt đã có trao đổi với một số chuyên gia pháp lý xung quanh câu chuyện hành lang pháp lý liên quan đến phòng chống tham nhũng.

Luật sư Trương Quốc Hòe (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, phòng, chống tham nhũng là một quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước ta được xác định ngay từ ngày đầu lập nước, thể hiện trong các Nghị quyết, văn kiện,... và cụ thể hóa thông qua các văn bản pháp luật.

Đặc biệt, những năm gần đây, công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng không ngừng được Đảng, Nhà nước ta đẩy mạnh với một quyết tâm cao.

Ngay cả hiện nay, dù phải đối mặt với dịch bệnh phức tạp, với nhiều khó khăn mới nảy sinh nhưng công tác phòng, chống tham nhũng vẫn được thực hiện quyết liệt, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Theo luật sư Hòe, để biến đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước thành hiện thực, ngoài nỗ lực của các cơ quan trực tiếp phòng chống tham nhũng, không thể không kể đến hành lang pháp lý, các chế định về phòng chống tham nhũng – công cụ để xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật xâm hại đến quyền, lợi ích của xã hội, quốc gia, dân tộc.

Cụ thể, phải nhấn mạnh đến những văn bản vô cùng quan trọng, trực tiếp liên quan đến việc xử lý những cán bộ có hành vi, biểu hiện tiêu cực, suy thoái đó là: Bộ luật hình sự năm 2015, Luật phòng chống tham nhũng năm 2018 (Luật PCTN); Nghị định số 59/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCTN.

Bên cạnh đó là Nghị định số 130/2020/NĐ-CP của Chính phủ về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; Quyết định 31/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định việc công khai, minh bạch, kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định pháp luật về an sinh xã hội…

Trong đó, một trong những văn bản rất quan trọng trong công tác phòng chống tham nhũng phải kể đến là Luật PCTN năm 2018. Luật này chia thành 5 nhóm chủ thể có chức vụ, quyền hạn, trong đó điển hình nhất là nhóm cán bộ, công chức, viên chức.

Luật PCTN nêu rõ, "tham nhũng" là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi" (khoản 1, Điều 3). Như vậy, chủ thể của hành vi tham nhũng rất đặc biệt, phải là những người có chức vụ, quyền hạn.

Vị luật sư cho rằng, Luật PCTN đã bổ sung các quy định mới so với các văn bản khác như mở rộng đối tượng phải kê khai tài sản, thu nhập; thêm một số loại tài sản, thu nhập phải kê khai; biến động tài sản từ 300 triệu đồng trở lên trong năm phải kê khai bổ sung; thời điểm kê khai tài sản, thu nhập hàng năm trước ngày 31/12…

Việc bổ sung các quy định điều chỉnh của Luật PCTN năm 2018 nhằm bao quát hết các hoạt động ngày càng phong phú trong thực tiễn, đặc biệt là đề cao trách nhiệm của cá nhân người kê khai tài sản, thu nhập, vai trò trách nhiệm của người đứng đầu nhằm phòng ngừa tham nhũng.

Pháp luật về phòng chống tham nhũng cần được hoàn thiện hơn để kẻ suy đồi không còn cơ hội - Ảnh 3.

Luật sư Trương Quốc Hòe (Đoàn luật sư TP Hà Nội). Ảnh: NVCC

Cuối cùng, luật sư Hòe khẳng định, Luật PCTN năm 2018 và hệ thống các quy phạm pháp luật điều chỉnh về hành vi tham nhũng đã xây dựng một cơ chế phòng ngừa tham nhũng toàn diện và sâu rộng, góp phần xây dựng một cơ chế quản lý nhà nước, quản lý xã hội công khai, minh bạch để "không thể tham nhũng".

Đồng thời tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho việc phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi tham nhũng để "không dám tham nhũng".

Qua đó, góp phần hoàn thiện các quy định về công tác phòng, chống tham nhũng theo yêu cầu của thực tiễn nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong thực thi công vụ về phòng, chống tham nhũng.

Hệ thống pháp luật cần hoàn thiện hơn

Cũng liên quan đến vấn đề này, trao đổi với PV Dân Việt, luật sư Lê Hoàng Lan (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, bên cạnh những mặt tích cực, qua thực tiễn tham gia các vụ án, bà nhận thấy pháp luật vẫn còn một số "lỗ hổng" dẫn đến xuất hiện những sự "luồn lách" để trục lợi cá nhân của những đối tượng tham nhũng.

Vì vậy, việc hoàn thiện pháp luật phòng chống tham nhũng chính là tăng cường hoạt động giám sát của các cơ quan hành pháp.

Đơn cử trường hợp khi người dân phát hiện hành vi, biểu hiện lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi cá nhân của người có chức vụ, quyền hạn và gửi đơn tố giác đến các cơ quan hành pháp, việc giải quyết của cơ quan hành pháp bằng các hoạt động thanh tra, kiểm tra là chưa đủ yếu tố răn đe.

Bởi, hiện nay, cơ quan thanh tra đang trực thuộc vào cơ quan hành pháp đó là Ủy ban nhân dân tại địa phương, do vậy việc thanh tra và đưa ra kết luận thanh tra có thể có có sự e dè, nể nang nhau.

Do vậy, Đảng và Nhà nước cần ban hành cơ chế giám sát một cách chặt chẽ từ ở địa phương và cần đẩy mạnh giám sát trực tiếp.

Ví dụ khi địa phương có một chương trình để xây dựng kế hoạch chi tiêu công, các khâu đều cần phải có sự giám sát như giám sát về khâu xây dựng mục tiêu hóa, giám sát về lựa chọn giá, chất lượng và đặc biệt là giám sát cả về lựa chọn tiêu chuẩn của ban quản lý, có nghĩa là giám sát cả về nhân lực chứ không chỉ giám sát trên hồ sơ.

Nữ luật sư cho rằng, công tác phòng, chống tham nhũng luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Với phương châm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ" trong đấu tranh, xử lý các vụ án tham nhũng, thời gian qua các đại án tham nhũng đã được xử lý nghiêm minh, bước đầu tạo được niềm tin trong quần chúng Nhân dân, thu hồi được nhiều tài sản của Nhà nước, của Nhân dân.

Tuy nhiên, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là chặng đường còn dài và đầy thử thách bởi hành vi tham nhũng ngày càng tinh vi dưới nhiều hình thức.

Vì vậy hệ thống pháp luật về phòng chống tham nhũng cần được hoàn thiện hơn để không còn cơ hội trục lợi cho những đối tượng tham nhũng nữa.

Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày Xem